Адрес Госэкотехинспекции ш. Бишкек, көч. Ахунбаева 119 

Урматтуу окурмандар!

Директор Госэкотехинспекции

Сиз директор Джунушев Джолдошбек Маликовичке кат менен кайрыла аласыз

 

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциянын директору Дж.М. Джунушев жана директордун орун басары Р.С. Артыкбаев 2019-жылдын 18-20 мартында Баткен жана Ош облусунун аймагындагы региондор аралык башкармалыктардын ишмердүүлүгү менен таанышты. Кызматтык иш-сапар алкагында Баткен облусундагы көмүр кен казган ишканалардын иши менен жакындан таанышып, кемчиликтерди жойуу боюнча эскертмелер берилди. Ошондой эле Сүлүктү шаарынын райондук ооруканасынын саркынды сууларды тазалоо курулмасынын иши менен, Кадамжай сурьма комбинатынын уулу заттарды сактоочу жайынын абалы менен, ошондой эле облустун аймагындагы өнөр-жай жана тиричилик калдыктарын жайгаштыруучу жайлардын абалы менен таанышты. Баткен облусунун Кадамжай районунун Шамбесай кенинин айланасында болуп жаткан маселелерди жеринде көрүп таанышуу максатында Майдан айылынын жергиликтүү жашоочулары менен жолугушту.

Ошондой эле, Баткен жана Ош облусундагы региондор аралык башкармалыктардын кызматкерлери менен жолугушууларды өткөрүп, экологиялык жана техникалык коопсуздук талаптарынын сакталышынын көзөмөлүн күчөтүү боюнча тапшырмалар берилди.

 

 

             22-март Буткул дүйнөлүк Суу ресурстарынын күнү.

Суу өмүр булагы деп кыргыз эли бекер айткан эмес. Бразилия мамлекетинин борбору Рио-де-Жанейро шаарында  1992-ж 22-мартта бириккен улуттар уюмунун конференциясында Суу ресурстарынын күнүн белгилеп, адамзатты жер шаарындагы таза сууну үнөмдөөгө, сактоого, көнул буруу үчүн жана алдын алуу иштерди жүргүзүү боюнча сөз болгон. Ошентип бириккен улуттар уюмунун Генералдык Ассамблеясы 22.02.1993 ж №47/193 резолюциясында 22 март Бүткүл дүйнөлүк суу күнү деп белгилеген. Ошол жылдан баштап бул күн бардык улуттар арасында өзгөчө белгилене баштады жана суу ресурстарын коргоо, жакшыртуу иштери жүрүүдө. Бүгүнкү күндө дүйнө жүзүндө 663 миллионго жакын адамдар таза сууга муктаж болуп келет.Алар жашаган жерде суу запастары жок. ”Суу жашоонун-көп кырдуу ташы” дегендей суусуз өсүмдүктөр да, жаныбарлар да жада калса, таш да муктаж болот.Бир тамчы суу,адам үчүн, чон күч берет. 19-20 кылымда суунун пайдалануусу 20 эсе көбөйгөн,30% суунун запасы азая баштаган. Кудайга шугур кыргыз эли Орто-Азия жергесинде, макалдагыдай “Эл башы болгуча суу башы бол” дегендей Таджикистан мамлекети менен Таза суунун запасы боюнча алдыда турат. Суу запастардын көбүн мөнгүлөр түзөт, анан көл, дарыя, көлмөлөр болуп биздин жашообуздун уланышына өбөлгө түзүүдө. 22-март Суу ресурстарынын күнү  катары белгилөө менен бүткүл дүйнө элдерине суунун экологияга, биздин жашообуздун өсүшүнө жана табиятты сактоого дагы чон маселе экенин белгилеп турууга шарт түзүүдө. Жер жүзү, адамзат жаралган күндөн тартып эле, бардык органикалык тирүү жандар үчүн өмүр тартуулагандардын бири бул – суу экенин билебиз. Анткени суу ар бир жан үчүн керек жана маанилүү. Суусуз жашоону элестетүүгө мүмкүн эмес. Дүйнө жүзүндөгү бардык жандыктар суудан турат.Мисалы, жаныбарлар — 75 пайыз, балык — 75 пайыз, медуза — 99 пайыз, картошка — 76, алма — 85, помидор — 90 пайыз суудан турат. Жаңы төрөлгөн наристенин денесинин 86 пайызы суудан турат. Айталы бизге ысыктан тосуп көлөкө тартуулаган, жазында бүчүр алып кооз көрүнгөн, мөмөсүн берип пайдасын келтирген бак дарактар, суусуз даярдоого мүмкүн болбогон тамак-аш , азык-заттар да сууну талап кылышат. Адам баласы үчүн дагы ичкенге, жуунганга, үй, эшик тазалаганга, идиш-аяк, үйдөгү кир болгон буюм-тайымдарды жууганга көптөгөн суулар керектелет. Суу бир гана жашоо тартуулабастан аны алып дагы коюшу мүмкүн. Дүйнө жүзүндөгү оорунун 85 пайызы дал ушул суу менен берилет. Медициналык жактан алып карап көрсөк, медиктердин айтуусу боюнча адам күн сайын орто эсеп менен 1-2 литрдин тегерегинде суу ичип турушу зарыл. Биздин өлкө сууга бай өлкөнүн катарына киргендигине карабастан жер-жерлерде тургундар суу менен толук кандуу камсыз болушкан эмес. Суунун жетишсиздиги айлана чөйрөгө, адамдарга өзүнүн кедергисин тийгизип чоң көйгөйдү жаратып жатат. Биздин өлкөдө 653 айылда суу маселеси бар, тоолуу аймактарда жергиликтүү жашоочулар көбүнчө сууну булактардан алып ичишүүдө.    Былтыркы жылдан баштап президентибиз  Сооронбай Жээнбеков  колдоп аткан “Ала-Тоо булагы 2018-2023жж” аттуу аймактарды таза суу менен камыздоо программасы иштей баштады. Андан башка, сугат суу менен камсыздоо иштери да колго алынып жатат, ирригациялык түтүктөрдү ондоо, жаны каналдарды куруу иштери жүруудө.     Бекеринен суу - өмүрдүн булагы деп айтылбаса керек. Ошондуктан ар бирибиз сууну туура, таза, сарамжалдуу пайдаланышыбыз керек жана суу обьектилерин, гидротехникалык курулмаларды сакташыбыз керек.