Адрес Госэкотехинспекции ш. Бишкек, көч. Ахунбаева 119 

Урматтуу окурмандар!

Директор Госэкотехинспекции

Сиз директор Джунушев Джолдошбек Маликовичке кат менен кайрыла аласыз

Байланыш маалыматтары:

1. 227 Каб. Тел. 0 (312) 56-29-06, 0 (312) 56 10 51

 

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 15-мартындагы токтому менен 1999-жылдын №149 Мамлекеттик эмгек депортаментинин Кыргыз Республикасы түзүлгөн.

Кыргыз Республикасынын "Кыргыз Республикасынын аткаруучу бийлик органдарын өзгөрүүлөр менен байланыштуу уюштуруу чаралары жөнүндө" 10-жылдын Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому, 2012-жылдын маалыматы боюнча №87 эмгек Мамлекеттик экологиялык жана Кыргыз Республикасынын техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик кызматы бир бөлүгү болуп калды.

14-апрелде, Кыргыз Республикасынын "Мамлекеттик Эмгек жөнүндө мыйзамдарды бузбай сактоо жоюу жөнүндө" Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн алдындагы Мамлекеттик буйругу экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча текшерүү, 2012-жылдын №38 Мамлекеттик эмгек жок.

жаткан мамлекеттик башкаруу түзүүлөрдүн чейин, Мамлекеттик эмгек инспекторлорунун саны эмгек инспекторлорунун саны 30 адам болуп саналат, азыркы учурда, 62 даана болгон.

Мамлекеттик, бузууларды четтетүү үчүн милдеттүү түрдө аткарылууга тийиш болгон буйруктарды кабыл аудитордук текшерүүлөр аркылуу эмгек укуктарынын ченемдерин камтыган эмгек мыйзамдары, эмгекти коргоонун талаптарына жана башка ченемдик укуктук актылардын уюмдар менен сакталышына эмгекти коргоо жана эмгек мамилелери ашыруу көзөмөлдөө жана контролдоо инспекторлору ылайык сот жообуна мыйзамдар.

тергөө жана иши жана кесиптик оорулар боюнча кырсыктардын каттоо үчүн белгиленген тартипте жүзөгө ашырат жана контролдук кылат, жумуш ордундагы кокустуктардын эсебин алуунун жана териштирүүнүн боюнча пикир келишпестиктер болгондо аныктайт, ошондой эле иш боюнча кырсыктардын белгиленген тартибин иликтөө.

Деп эсептесе, башкаруучулук укук бузуулар Кыргыз Республикасынын учурларда мыйзамдарына ылайык.

Эске алуу менен арыздарды, даттанууларды жана алардын эмгек укуктарынын бузулушу жөнүндө жарандардын башка кайрылууларды жана аныкталган укук бузууларды четтетүү боюнча чараларды көрүүгө жана бузулган укуктарды калыбына келтирүү жана жарандарды кабыл алуу жүргүзөт, ал чакырат.

жумушчулардын укуктары тууралуу маалымдуулугун жогорулатат, эмгек мыйзамдары жана саламаттыкты сактоо жана коопсуздук боюнча жумуш берүүчүлөрдүн жана жумушчулардын окутуу өбөлгө түзөт.

 

Жыл сайын алардын эмгек укуктарынын бузулушу жөнүндө маселе Кыргыз Республикасынын жарандарынын 1000 арыздарды жана даттанууларды караганда, ошондой эле жыл сайын 130 тегерегинде өндүрүштө кырсык иликтенип жатканын алат.

 

ЖОБО

 I. Жалпы жоболор

II. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын негизги милдеттери

III. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын функциялары

IV. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын уюштурулушу

V. Мамлекеттик эмгек инспекторлорунун укуктары жана милдеттери

I. Жалпы жоболор

1. Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциясынын Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгы, Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдарды баардык мекемелердин, уюштуруу-укуктук формаларына жана менчигинин түрүнө карабастан жана бул мыйзам тиешелүү болгон жеке жактардын сактоосуна мамлекеттик көзөмөл жана контролдук жүргүзүүчү мамлекеттик орган болуп эсептелет.

2. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгы өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, Кыргыз Республикасынын эмгек кодексин, Кыргыз Республикасынын "Мамлекеттик кызмат жөнүндө" мыйзамын, Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын, Кыргыз Республикасынын Президентинин жарлыктарын жана буйруктарын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтомдорун жана буйруктарын, эмгектик укук ченемдерин, эмгекти коргоону камтуучу башка ченемдик укук актыларын, Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциясынын чечимдерин жана ушул жобону жетекчиликке алат.

3 Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгы эмгек жана эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдарын сактоо боюнча мамлекеттик көзөмөлдү жана контролду өзү жана белгиленген тартипте түзүлгөн Инспекциянын аймактык башкармалыктары аркылуу жүргүзөт.

4. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгы өзүнүн ишин аткаруу бийлик органдары, мамлекеттик көзөмөлдөө-контролдоо органдары, ошондой эле жергиликтүү өзүн өзү башкаруу органдары, прокуратура, профсоюз бирикмеси, иш берүүчүлөр жана башка коомдук уюмдар менен байланышта жүргүзөт.

 

II. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын негизги милдеттери

5. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын негизги милдеттери болуп төмөнкүлөр эсептелет:

- жарандардын эмгек укугун жана эмгекти коргоо талаптарын коргоону жана сактоону камсыз кылуу;

- иш берүүчүлөрдүн эмгек мыйзамдарды сактоосун камсыз кылуу;

- иш берүүчүлөрдү жана кызматчыларды эмгек мыйзамдарынын жоболорун көбүрөөк натыйжалуу чара жана ыкмада сактоо маалыматтары менен камсыз кылуу;

- иш берүүчүлөргө жана кызматчыларга Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо жөнүндө мыйзамдарды өздөштүрүп билүүсүнө көмөк кылуу.

 

III. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын функциялары

6. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгы өзүнө жүктөлгөн милдеттерди ишке ашыруу боюнча төмөнкү негизги функцияларды аткарат:

- мыйзамга ылайык күнөөлүүлөрдү жоопкерчиликке тартуу, эреже бузууларды четтетүү жөнүндө буйрутмаларды милдеттүү түрдө аткаруу үчүн берүү, текшерүү, изилдөө жүргүзүү аркылуу эмгек мыйзамын, эмгек укуктарынын ченемдерин камтыган эмгек мыйзамдарынын жана башка укук ченемдик актылардын уюмдарда бузулбай сакталышына мамлекеттик көзөмөлдөөнү жана контролду жүзөгө ашырат;

- табылган бузулуулардын жагдайын жана себебин анализдейт, аларды жоюу боюнча жана жарандардын эмгек укуктарынын калыбына келтирет;

- Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарын өркүндөтүү боюнча сунуш киргизет;

- балдар эмгегин инспекциялоону жүргүзөт;

- өндүрүштүк кырсыктарды жана кесиптик ооруларды териштирүүдө жана эсебин алууда белгиленген тартиптин сакталышына көзөмөлдүк кылат;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамына ылайык административдик укук бузуу иштерин карайт;

- курулуш тармагындагы техникалык регламент жана башка ченемдик документтердин долбоорлорунун мыйзамдардын жана эмгекти коргоо жөнүндө башка укук ченемдүү актылардын талабына туура келиши жөнүндө корутундуларды берет, тармактык жана тармак аралык нормалардын жана эмгекти коргоо эрежелеринин долбоорун карайт жана макулдашылат;

- ишканаларда эмгек жөнүндө жана эмгекти коргоо жөнүндө укуктук актылардын бузулушу тууралу маалымат каражаттары аркылуу коомчулукка маалымат берет;

- кызматкерлердин эмгек укуктары жөнүндө түшүндүрүү иштерин жүргүзөт, иш берүүчүлөр менен кызматкерлердин эмгекти коргоо боюнча окуусуна көмөк берет;

- граждандарды кабыл алууну жүргүзөт, эмгектик жана эмгекти коргоо укуктарынын бузулушу жөнүндөгү арыздарын, даттанууларын жана башка кайрылууларын караштырат жана түшүндүрүү берет жана табылган бузууларды четтетүү жана бузулган укуктардын калыбына келтирүү боюнча чара көрөт.

 

IV. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгы уюштурулушу

7. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгын Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнө караштуу экологиялык жана техникалык коопсуздук боюнча мамлекеттик инспекциясынын директору тарабынан дайындалган башчы жетектейт.

Башкармалыктын башчысы Кыргыз Республикасынын мамлекеттик башкы эмгек инспектору болуп эсептелет.

Башкармалыктын башчысы:

- Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгына жетекчиликти бир башчылыктын негизинде жүргүзөт жана жүктөлгөн милдеттерди өз убагында сапаттуу аткарылышы үчүн ага берилген укук жана жүктөлгөн милдеттердин тиешелүү түрдө ишке ашыруусуна, анын ичинде отчеттук маалыматтын аныктыгына жекече жоопкерчиликти тартат;

- мамлекеттик жогорку органдарынын чечимдерин тиешелүү түрдө аткарылышын камсыз кылат;

8. Башкармалыктын башчысы болбогон учурда анын милдетин бөлум башчы аткарат.

9. Эмгек жана эмгекти коргоо боюнча мыйзамдарды аткаруу укуктарына ээ болгон башкармалыктын, аймактык башкармалыктардын кызматкерлери мамлекеттик эмгек инспекторлору болуп эсептелишет.

10. Мамлекеттик эмгек инспекторлору тиешелүү түрдө бекитилген буйрутмалар жана отчеттун формасын колдонушат.

Мамлекеттик эмгек инспекторлорунда бир үлгүдөгү күбөлүктөр, ошондой эле фамилиясын, алар өкүлү болгон инспекциянын атын, жеке номерин билдирген мөөр болот.

Мамлекеттик инспекторлор өзүлөрүнүн кызматтык милдеттерин аткаруу учурунда алар үчүн аныкталган ээлеген кызматына жараша өзгөчөлөнгөн белгиси бар форманы кийишет.

11. Башкармалыктын кызматкерлерин укуктук жана социалдык коргоосу

Кыргыз Республикасынын Эмгек кодекси, Кыргыз Республикасынын "Мамлекеттик кызмат жөнүндө" Мыйзамы, жана Кыргыз Республикасынын укук ченемдүү актылары менен жөнгө салынат.

Мамлекеттик эмгек инспекторлоруна жолдо жүрүү мүнөздөгү иши үчүн транспортту колдонгондугуна аныкталган тартипте төлөнмөлөр жүргүзүлөт.

12. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын, аймактык башкармалыгынын кызматкерлери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликти тартат.

V. Мамлекеттик эмгек

инспекторлорунун укугу жана милдеттери

 

13. Мамлекеттик эмгек инспекторлорунун укуктары:

- Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарынын аткарылышын көзөмөлдөө жана контролдоо үчүн, кабыл алынган үлгүдөгү кызматтык күбөлүктү көрсөтүү менен тоскоолдуксуз кайсыл убакытта болбосун ишканаларга, менчик формасына карабай, келүүгө (тиешелүү нормативдик укуктук актылар менен аныкталган өзгөчө тартиптеги инспекторлук текшерүү жүрүүчү ишканалардан тышкарысы);

- өзүлөрүнүн функцияларын аткаруу үчүн ишканалардын жетекчилеринен жана кызмат кишилеринен, аткаруучу укук органдарынан, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынан, иш берүүчүлөрдөн (алардын өкүлдөрүнөн) документтерди, түшүнүктөрдү, маалыматтарды суроого жана акысыз алууга;

- иш берүүчүлөргө (алардын өкүлдөрүнө) эмгек жана эмгекти коргоо жөнүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана башка нормативдик укуктук актыларын бузгандыгын жоюу жөнүндө аткарууга милдеттүү болгон көрсөтмөлөрдү берүүгө, граждандардын бузулган эмгек укугун калыбына келтирүүгө, бул бузуулардагы күнөөлүүлөрдү тартиптик жоопкерчиликке тартууга же аныкталган тартипте кызматынан четтетүүгө сунуштоого;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен аныкталган тартипте Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарын бузган күнөөлүү адамдарды администрациялык жоопкерчиликке тартууга;

- текшерүүнүн жыйынтыгы менен Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарын бузуу фактылары боюнча материалдарды укук коргоо органдарына берүүгө, ошондой эле сотко доомат берүүгө;

- иш берүүчүгө (анын өкүлүнө) билдирген шартта колдонулуучу жана иштелүүчү материалдардын жана буюмдардын үлгүсүн анализ кылуу үчүн алууга;

- Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарынын бузулушу боюнча уюмдардын жетекчилерин жана кызмат адамдарын чакырууга;

- төлөнүүчү кызмат кылууга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамында каралгандай башка укуктарын жүзөгө ашырууга.

14. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын жетекчиси, 13-пунктта көрсөтүлгөн укуктардан тышкары укуктарга ээ:

- кызматкерлердин өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч келтире тургандай кырдаал туулса, ал бузулуштарды жөнгө салмайынча ишканалардын кызматын токтотууга;

- мамлекеттик корутунду бар болсо ишканаларды жоюу жана алардын структуралык бөлүмдөрүнүн иштерин тыюу жөнүндө талапты сотко жиберүүгө;

- ылайык келүү сертификаты болбогон же эмгекти коргоо боюнча мамлекеттик ченемдик талаптарга туура келбеген жекече жана жамааттык сактануу кызматкерлердин каражаттарын чыгарууга жана колдонууга тыюу салууга;

- аткаруу бийлик органдарынан, ошону менен бирге ички иштер органдарынан жана аймактык бөлүктөрүнөн, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, статистикалык органдардан, прокуратура органдарынан, жана башка уюмдардан статистикалык жана башка маалыматтарды алууга;

- эмгекти коргоо жана эмгектик шарттары боюнча тармактык жана тармактар аралык ченемдик-укуктук, ченемдик-усулдук жана ченемдик-техникалык документтерди кароого, макулдашууга жана бекитүүгө;

- мамлекеттик эмгек инспекциясынын компетенциясына кирген маселелер боюнча ишканалар менен төлөмдүү жардам берүү жана башка иш жүзүндө жана методикалык жардам берүү жөнүндө келишим түзүүгө;

- КМШга кирген мамлекеттердин, чет өлкөлөрдүн көзөмөл жүргүзүү боюнча тийиштүү органдары менен кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана өз ишмерлик чөйрөсүндө эл аралык уюмдарга жана союздарга кирүүгө.

15. Мамлекеттик эмгек инспекторлору өзүнүн ыйгарым укуктарын аткарууда мамлекеттик органдардан көзкаранды эмес жана Кыргыз Республикасынын Конституциясы, мыйзамдары, ушул жобо жана башка ченемдик укук актыларын колдонмо кылат.

16. Мамлекеттик эмгек инспекторлору өздөрүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашырууда алынган мамлекеттик, кызматтык, коммерциялык жана мыйзам менен корголгон башка сырларды сактоого, иш берүүчүлөргө (алардын өкүлдөрүнө) жана башка кызматкерлерге арыз, доомат же башка кайрылуу менен кайрылган адамдар тууралу маалыматтарды бербөөгө, эгерде алардын автору ушуну талап кылса.

17. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын, аймактык башкармалыгынын кызматкерлери Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоопкерчиликти тартат.

V. Мамлекеттик эмгек инспекциясынын

инспекторлорунун укугу жана милдеттери

 

21. Мамлекеттик эмгек инспекторлорунун укуктары:

- Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарынын аткарылышын көзөмөлдөө жана контролдоо үчүн, кабыл алынган үлгүдөгү кызматтык күбөлүктү көрсөтүү менен тоскоолдуксуз кайсыл убакытта болбосун ишканаларга, менчик формасына карабай, келүүгө (тиешелүү нормативдик укуктук актылар менен аныкталган өзгөчө тартиптеги инспекторлук текшерүү жүрүүчү ишканалардан тышкарысы);

- өзүлөрүнүн функцияларын аткаруу үчүн ишканалардын жетекчилеринен жана кызмат кишилеринен, аткаруучу укук органдарынан, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органынан, иш берүүчүлөрдөн (алардын өкүлдөрүнөн) документтерди, түшүнүктөрдү, маалыматтарды суроого жана акысыз алууга;

- иш берүүчүлөргө (алардын өкүлдөрүнө) эмгек жана эмгекти коргоо жөнүндөгү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарын жана башка нормативдик укуктук актыларын бузгандыгын жоюу жөнүндө аткарууга милдеттүү болгон көрсөтмөлөрдү берүүгө, граждандардын бузулган эмгек укугун калыбына келтирүүгө, бул бузуулардагы күнөөлүүлөрдү тартиптик жоопкерчиликке тартууга же аныкталган тартипте кызматынан четтетүүгө сунуштоого;

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдары менен аныкталган тартипте Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарын бузган күнөөлүү адамдарды администрациялык жоопкерчиликке тартууга;

- текшерүүнүн жыйынтыгы менен Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарын бузуу фактылары боюнча материалдарды укук коргоо органдарына берүүгө, ошондой эле сотко доомат берүүгө;

- иш берүүчүгө (анын өкүлүнө) билдирген шартта колдонулуучу жана иштелүүчү материалдардын жана буюмдардын үлгүсүн анализ кылуу үчүн алууга;

- Кыргыз Республикасынын эмгек жана эмгекти коргоо мыйзамдарынын бузулушу боюнча уюмдардын жетекчилерин жана кызмат адамдарын чакырууга;

- төлөнүүчү кызмат кылууга жана Кыргыз Республикасынын мыйзамында каралгандай башка укуктарын жүзөгө ашырууга.

22. Эмгекти коргоо жана эмгектик мамилелер башкармалыгынын жетекчиси, 18-пунктта көрсөтүлгөн укуктардан тышкары укуктарга ээ:

- кызматкерлердин өмүрүнө жана ден соолугуна коркунуч келтире тургандай кырдаал туулса, ал бузулуштарды жөнгө салмайынча ишканалардын кызматын токтотууга;

- мамлекеттик корутунду бар болсо ишканаларды жоюу жана алардын структуралык бөлүмдөрүнүн иштерин тыюу жөнүндө талапты сотко жиберүүгө;

- ылайык келүү сертификаты болбогон же эмгекти коргоо боюнча мамлекеттик ченемдик талаптарга туура келбеген жекече жана жамааттык сактануу кызматкерлердин каражаттарын чыгарууга жана колдонууга тыюу салууга;

- аткаруу бийлик органдарынан, ошону менен бирге ички иштер органдарынан жана аймактык бөлүктөрүнөн, жергиликтүү өз алдынча башкаруу органдарынан, статистикалык органдардан, прокуратура органдарынан, жана башка уюмдардан статистикалык жана башка маалыматтарды алууга;

- эмгекти коргоо жана эмгектик шарттары боюнча тармактык жана тармактар аралык ченемдик-укуктук, ченемдик-усулдук жана ченемдик-техникалык документтерди кароого, макулдашууга жана бекитүүгө;

- мамлекеттик эмгек инспекциясынын компетенциясына кирген маселелер боюнча ишканалар менен төлөмдүү жардам берүү жана башка иш жүзүндө жана методикалык жардам берүү жөнүндө келишим түзүүгө;

- КМШга кирген мамлекеттердин, чет өлкөлөрдүн көзөмөл жүргүзүү боюнча тийиштүү органдары менен кызматташтыкты өнүктүрүүгө жана өз ишмерлик чөйрөсүндө эл аралык уюмдарга жана союздарга кирүүгө.

23. Мамлекеттик эмгек инспекциясы өзүнүн ыйгарым укуктарын аткарууда мамлекеттик органдардан көзкаранды эмес жана Кыргыз Республикасынын Конституциясы, мыйзамдары, ушул жобо жана башка ченемдик укук актыларын колдонмо кылат.

24. Мамлекеттик эмгек инспекторлору өздөрүнүн ыйгарым укуктарын жүзөгө ашырууда алынган мамлекеттик, кызматтык, коммерциялык жана мыйзам менен корголгон башка сырларды сактоого, иш берүүчүлөргө (алардын өкүлдөрүнө) жана башка кызматкерлерге арыз, доомат же башка кайрылуу менен кайрылган адамдар тууралу маалыматтарды бербөөгө, эгерде алардын автору ушуну талап кылса.